η άλλη πρόταση

Συζητάμε για το περιβάλλον, τον πολιτισμό, την τοπική αυτοδιοίκηση, για την πόλη που ζούμε

Για ένα Συμμετοχικό προϋπολογισμό

Το μεσημέρι της  Τετάρτης 21 Μαρτίου του έτους 2007  το Δημοτικό Συμβούλιο Ναυπλίου συζήτησε τον προϋπολογισμό του δήμου Ναυπλίου για το τρέχον έτος. Πρώτα η ώρα, μετά ο ίδιος ο προϋπολογισμός, και έτσι κανένας φορέας εκτός από τις δημοτικές παρατάξεις δεν συζήτησε για το περιεχόμενο και  δεν έκανε κάποια παρέμβαση.

Για τους περισσότερους Δημοτικούς Συμβούλους ο προϋπολογισμός είναι απλά απαρίθμηση κωδικών και εκατομμυρίων ευρώ με μικρές και πολλές φορές ακατανόητες περιγραφές και επεξηγήσεις και τίποτα περισσότερο. Τις περισσότερες φορές ο προϋπολογισμός περιλαμβάνει εκτός από τους μισθούς των υπαλλήλων, και όλα τα χρέη που δημιουργήσαμε  την προηγούμενη χρονιά ή χρονιές. Δημιουργείται έτσι ένας προϋπολογισμός που προσπαθεί με κόπο και ασύλληπτες υπερβολές να ισοσκελίσει τα έσοδα με τα έξοδα. Να μεγαλώσει τα έσοδα για να χωρέσουν τα υπέρμετρα προγραμματισμένα έξοδα και στο τέλος του χρόνου τα χρέη να μεταφερθούν στον επόμενο προϋπολογισμό

Σε αυτόν τον προϋπολογισμό τα μόνα στοιχεία που καθαρά φαίνονται σαν πολιτική εκ μέρους της δημοτικής αρχής είναι:

 Η αύξηση των δημοτικών τελών κατά 20 %. Η επιβολή τροφείων και για τους δημοτικούς παιδικούς σταθμούς και μάλιστα κατ΄ εκτίμηση πάνω από 100 ευρώ το παιδί. Η έλλειψη πρότασης για νέα  έργα μέσα στο 2007. Η μη πρόσληψη προσωπικού εκτός από Δημοτική Αστυνομία για τις ανάγκες του Δήμου. Η παντελής έλλειψη οποιουδήποτε κονδυλίου για την αγορά οικοπέδων που έχουν χαρακτηριστεί πράσινα στο Ν. Βυζάντιο. Δεν υπάρχει καμία πρόταση για την επίλυση του κτιριακού προβλήματος του 2ου 5ου Δημοτικού Σχολείου. Τέλος το άνοιγμα τις ψαλίδας μεταξύ των πραγματικών χρημάτων που εισπράττει ο Δήμος και αυτών που προγραμματίζει να ξοδέψει.

Αυτός ο προϋπολογισμός δεν μπορούσε να ψηφιστεί από την Άλλη Πρόταση.

Έξω από την κριτική σε επιμέρους θέματα, θέσαμε και την πρότασή μας για την αλλαγή της πολιτικής συγκρότησης ενός προϋπολογισμού. Την οργάνωση της τοπικής κοινωνίας ώστε να συμμετέχει ενεργά στην συγκρότησή του, μέσα από την ιδέα του Συμμετοχικού Προϋπολογισμού.

Εάν το κείμενο ενός προϋπολογισμού ήταν μόνο η απαρίθμηση αριθμών με στόχο τον ισοσκελισμό εσόδων-εξόδων θα μπορούσαν να τον κουβεντιάζουν μόνο κάποιοι λογιστές εκατέρωθεν και όχι οι δημοτικοί Σύμβουλοι. Ο προϋπολογισμός έχει πολιτικές προτάσεις-προτεραιότητες και πρέπει να έχει και κατά την διαδικασία της υλοποίησης τον κοινωνικό έλεγχο. Δυστυχώς αυτοί οι προϋπολογισμοί όπως ψηφίζονται ούτε μπορεί να υλοποιηθούν ούτε μπορεί να τους ελέγξει κανένας.

 

Τι είναι συμμετοχικός προϋπολογισμός

Ο Συμμετοχικός Προϋπολογισμός αποτελεί μια διαδικασία συμμετοχής των πολιτών στη λήψη αποφάσεων που σχετίζονται με τους στόχους και την κατανομή των δημοσίων επενδύσεων σε τοπικό επίπεδο. Η συμμετοχική διαδικασία συζήτησης αφορά τις προτάσεις του Προϋπολογισμού (σε επίπεδο δημοτικών διαμερισμάτων, δήμων αλλά ακόμα και στο πλαίσιο μιας δημοτικής επιχείρησης), η οποία αναπτύσσεται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, με στόχο να καταρτιστεί μια πρόταση Προϋπολογισμού για το επόμενο έτος διαχείρισης, που θα έχει ως βάση τα αιτήματα των πολιτών.

Η διαδικασία στηρίζεται στην διοργάνωση ανοιχτών δημόσιων συνελεύσεων, οι οποίες διεξάγονται με βάση συγκεκριμένους κανόνες.

Έτσι, ο ετήσιος κύκλος των συζητήσεων που πραγματοποιούνται π.χ. το 2007 κι αφορούν προτάσεις που θα ενσωματωθούν στον Προϋπολογισμό του 2008 πρέπει να επικυρωθεί, από το δημοτικό συμβούλιο, εντός του Δεκεμβρίου του 2007.

 

Ποιες δαπάνες διαχειρίζεται ο Συμμετοχικός Προϋπολογισμός;

Θα πρέπει να επισημανθεί ότι σήμερα το μεγαλύτερο ποσοστό των εσόδων του Δήμου καλύπτουν οι ανελαστικές δαπάνες (αμοιβές προσωπικού, τρέχοντα έξοδα κτιριακών εγκαταστάσεων κ.λπ.). Έτσι το ποσό που περισσεύει για έργα και άλλες δραστηριότητες είναι αρκετά περιορισμένο. Ο Προϋπολογισμός των Πολιτών δεν αφορά τις ανελαστικές δαπάνες, αντλεί όμως πόρους από αυτές με έμμεσο τρόπο, π.χ. χρησιμοποιώντας δημοτικές εγκαταστάσεις (γήπεδα, κολυμβητήρια, θέατρο, αίθουσες προβολής, πράσινο κ.λπ.) ή αξιοποιώντας το προσωπικό του Δήμου σε συγκεκριμένες δραστηριότητες.

 

Πώς λειτουργεί ο Συμμετοχικός Προϋπολογισμός;

Επιδιώκεται να χωρίσει την πόλη σε ζώνες. Κάθε ζώνη να ταυτίζεται με μία ενιαία συνοικία, ώστε οι κάτοικοι που συμμετέχουν στη διαδικασία να έχουν γνώση των προβλημάτων και των αναγκών της περιοχής. Γίνονται σεβαστές οι παραδοσιακές συνοικίες, (π.χ. Ιστορικό κέντρο, Εργατικές κατοικίες κ.λπ.) σε μια προσπάθεια να ενισχυθεί η ταυτότητα της πόλης και να ενεργοποιηθεί η συλλογική μνήμη κάθε περιοχής.

Οι ζώνες πρέπει επίσης να έχουν, όσο είναι δυνατό, ομοιογενή κοινωνικά χαρακτηριστικά και υποδομές. Δεν εντάσσονται στην ίδια ζώνη περιοχές που έχουν έντονες ανισότητες μεταξύ τους ως προς τις υποδομές και τις ανάγκες, ώστε να διευκολύνεται ο προγραμματισμός των έργων και η ισορροπημένη κατανομή τους στο εσωτερικό κάθε ζώνης.

Για παράδειγμα το Ναύπλιο θα μπορούσε να χωριστεί σε 9  ζώνες.

1.Ιστορικό κέντρο μαζί με την περιοχή του πάρκου Κολοκοτρώνη 2. Νέα πόλη Κούρτη και οι επεκτάσεις 3. Το Νέο Βυζάντιο και οι επεκτάσεις 4. την Πρόνοια μαζί με τα Κουτσούρια 5. την Αγία Κυριακή μαζί με τις νέες Εργατικές Κατοικίες  6. την Άρια με την περιοχή Ροδίου 7. τα Πυργιώτικα 8 τα Λευκάκια και 9 τις Παλαιές Εργατικές κατοικίες

Δεν υπάρχει ένα μοντέλο συμμετοχής. Ωστόσο, υπάρχουν πολλά παραδείγματα πειραματισμών, διαφορετικά μεταξύ τους, που έχει ενδιαφέρον να μελετηθούν. Σε κάθε περίπτωση, ο Συμμετοχικός Προϋπολογισμός πρέπει να θεωρείται ως ένα «εργαλείο» προοριζόμενο να διεγείρει την ενεργό συνείδηση του πολίτη, ώστε αυτός να συμμετέχει στις επιλογές που αφορούν τον τόπο όπου ζει και εργάζεται.

 

Ποιες είναι οι καινοτομίες και τα σημαντικότερα αποτελέσματα του Συμμετοχικού Προϋπολογισμού;

Είναι μόνο μία από τις πολλές δυνατότητες συμμετοχής των πολιτών στη ζωή της πόλης, η οποία βέβαια έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς αφορά τη διαχείριση πόρων.

α) Ο Συμμετοχικός Προϋπολογισμός επανέφερε το κέντρο βάρους στον Προϋπολογισμό που παράγει πολιτικές σε σχέση με όσα γίνονται μέχρι σήμερα, που η διαδικασία ψήφισης του προϋπολογισμού είναι ζήτημα σχεδόν «πολιτικά ουδέτερο» και καθαρά τεχνικό. Ο προϋπολογισμός υποκρύπτει έντονα στοιχεία πολιτικών επιλογών. Ο Συμμετοχικός Προϋπολογισμός μπορεί να αποκαταστήσει  το πολιτικό περιεχόμενο του Προϋπολογισμού, ως ενός πεδίου στο οποίο αποφασίζονται οι στόχοι των δημοτικών αρχών. Για παράδειγμα θα μπορούσε να καταλάβει ο ναυπλιώτης  τι σημαίνει 20 % αύξηση των δημοτικών τελών ή να καταβάλει 200.000 ευρώ για τροφεία παιδικών σταθμών.

β) Η συζήτηση με τους πολίτες έχει ουσιαστικό χαρακτήρα. Δεν πρόκειται απλώς για μια συμβουλευτική συνεδρία. Πρόκειται για ένα πραγματικό άνοιγμα του διοικητικού μηχανισμού στον έλεγχο εκ μέρους των πολιτών και στην άμεση συμμετοχή τους στις επιλογές που αφορούν την περιοχή τους. Για παράδειγμα θα μπορούσαν να ελέγξουν οι κάτοικοι της περιοχής Κούρτη ή της Ροδίου εάν τα χρήματα από την ένταξη στο σχέδιο πόλης έχουν επενδυθεί στην περιοχή τους όπως ο νόμος ορίζει.

γ) Η μεγαλύτερη συμβολή του Συμμετοχικού Προϋπολογισμού δεν αφορά μόνο τη δυνατότητα που δίνει στους κατοίκους να αποφασίζουν τις θεματικές προτεραιότητες των επενδύσεων και τα επιμέρους έργα που θα υλοποιηθούν σ’ ολόκληρη την πόλη, αλλά και το γεγονός ότι μέσω αυτής της συλλογικής διαδικασίας οι πολίτες διαμορφώνουν μία έννοια των «κοινών αγαθών» για την πόλη τους. Θα μπορούσε μια τέτοια διαδικασία, για παράδειγμα, να αξιολογήσει την ανυπαρξία χώρου για την λειτουργία του 5ου Δημοτικού σχολείου σαν «κοινό αγαθό» που έχει προτεραιότητα.

 

Εφαρμόζεται σήμερα ο συμμετοχικός προϋπολογισμός;

Η διαδικασία του Συμμετοχικού Προϋπολογισμού έγινε γνωστή από το Πόρτο-Αλλέγκρε μια πόλη της Βραζιλίας με πληθυσμό 1.3 εκατομμύρια κατοίκους, γνωστή από την 2η παγκόσμια συνάντηση του Κοινωνικού Φόρουμ, και εφαρμόστηκε σε πόλεις της Βολιβίας, του Περού και σε άλλες πόλεις της Λατινικής Αμερικής, στις Η.Π.Α., στη Ν. Ζηλανδία και στην Αφρική.

Σήμερα εφαρμόζεται σε έναν διαρκώς αυξανόμενο αριθμό ευρωπαϊκών πόλεων. Στην Ισπανία π.χ. στην Κόρδοβα, Σεβίλλη, σε δήμους γύρω από τη Βαρκελώνη, την Καταλονία και την Ανδαλουσία. Στην Ιταλία στη Ρώμη, Νάπολη, Βενετία, σε δήμους του Μιλάνου. Στην Αγγλία στην ευρύτερη πόλη του Μάντσεστερ και του Σάλφορντ. Στη Γερμανία στο Βερολίνο, Έμστεντεν, Ράινστεντεν, Γκρος-Ούμσταντ, Έσλινγκεν. Είναι η χώρα με το μεγαλύτερο αριθμό εμπειριών (15-20 περιπτώσεις). Στη Γαλλία, σε δήμους του Παρισιού, στο Μορσάν-σιρ-Ορζ, στο Σεν-Ντενί στη Ναντέρ, στο Πουατιέ, στο Μπομπινί και αλλού.

Είναι φαντάζομαι απόλυτα κατανοητό ότι εάν η διαδικασία του Συμμετοχικού Προϋπολογισμού είναι εφαρμόσιμη σε πόλεις πολυπληθέστερες από το Ναύπλιο ή το Άργος και σε απρόσωπες κοινωνίες χωρίς έντονους κοινωνικούς δεσμούς, τότε είναι πιο εύκολο να εφαρμοστεί στις πόλεις μας και θα είναι το πιο χρήσιμο εργαλείο για την αναβάθμιση της πολιτικής σχέσης του πολίτη με τον Δήμο.

Αντωνιάδης Μπάμπης

Δημοτικός Σύμβουλος του Συνδυασμού

Ναύπλιο, η άλλη πρόταση

Advertisements

2 Σχόλια»


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: